Кафедраи Муносибатҳои байналхал­қӣ

    Кафедраи Муносибатҳои байналхал­қӣ соли 1998 дар таркиби  факултети таърих бодарназардошти ба вуҷуд омадани талабот барои тайёр намудани мутахасисони соҳаи сиёсати хориҷӣ ва дипломатия, ҳимояи манфиатҳои миллии давлати соҳибистиқлол – Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шудааст.

          Аз соли 1998 то соли 2002 номзади илмҳои таърих, дотсент  Т.Муҳиддинов ҳамчун иҷрокунандаи вазифаи  мудири  кафедраи навтаъсис иҷрои вазифа намудааст.

          Аз моҳи майи соли 2002 то соли 2008 ба ҳайси мудири кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ  доктори илмҳои таърих, профессор  Ш.З.  Имомов фаъолият намудааст. Аз соли 2008 то соли 2013 вазифаи мудирии кафедраи мавҷударо  доктори илмҳои таърих, профессор Н.М. Мирзоев ба уҳда доштанд.  Аз соли 2013 то имруз доктори илмҳои сиёсӣ, профессор Р.Ш. Нуриддинов ба сифати мудири кафедра фаъолият доранд.

          Айни ҳол дар кафедра  13 нафар кормандони  штатӣ, 1 нафар ҳамкори беруна, 1 нафар ҳамкори дохила ва  3 нафар ҳамкори соатбай фаъолият менамоянд. Аз шумораи умумии кормандон – се докторони илм, профессорон (Р.Ш.Нуриддинов, С.С.Фаттоҳзода, М.Х.Маликов),  чор номзадони илм, дотсентон, (Х.Д. Самиев, П.Р.Нуриддин, Г.В.Коваленко, С.С. Абдулқодирзода, М.М.Асозода), ду нафар муаллимони калон (Б.С. Басиров, Ф.А. Ғайратова) ва се нафар асистентон (К.С. Файзуллоев, А.А Худойбердиев,  Ҳ.Т.Мирзоев) фаъолият доранд.

          Бояд қайд намуд, ки дар назди кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ Шӯрои дифои рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ аз рӯйи ихтисоси 07.00.15 – Таърихи муносибатҳои байналхалқӣ ва сиёсати хориҷӣ ва 07.00.03 – Таърихи умумӣ зери роҳбарии доктори илмҳои таърих,  профессор Н.М. Мирзоев фаъолият дорад.

Мутобиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи фаъолияти илмӣ ва сиёсати давлатӣ оид ба илму техника”, Низомномаи муассисаи давлатии “Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон” ва “Низомномаи намунавӣ оид ба Шӯрои диссертатсионӣ” дар бораи таъсиси Шӯрои дисертатсионӣ барои дарёфти дараҷаи илмии доктори фалсафа (PhD), доктор аз рӯйи ихтисос доир ба ихтисосҳои 6D.02.02.00 – муносибатҳои байналмилалӣ ва 6D.05.05.00 – Минтақашиносӣ, дар назди факултети муносибатҳои байналхалқии Донишгоҳи милии Тоҷикистон 07 – декабри соли 2017 фаромоиш ба тавсиб расида буд. Ҳамчунин мутобиқи фармоиш ва банди 163 боби 10 “Низомномаи намунавӣ оид ба Шӯрои диссертатсионӣ” ба Шӯрои диссертатсионии мазкур қабули ҳимояи диссертатсияҳо барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илм аз рӯйи ихтисосҳои 07.00.15 – таърихи муносибатҳои байналхалқӣ ва сиёсати хориҷӣ, 23.00.05 – минтақашиносии сиёсӣ ва сиёсати мардумшиносӣ иҷозат дода шуд. Раисии Шӯрои диссертатсионии мазкурро доктори илмҳои сиёсӣ, профессор  Р.Ш. Нуриддинов ба  уҳда дорад.

Дар назди кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ ду  нафар унвонҷӯёни (докторантони анъанавӣ)  шуъбаи рӯзона А.Ш. Ёров ва Х.Д. Назризода  ва ду нафар унвонҷӯёни  шӯъбаи ғоибона Ғ.М. Мирзоев  ва Ф.М. Розиқов ба фаъолияти илмӣ машғуланд.

          Ҳамчунин дар назди  кафедра ду нафар доктор Phd- и курси чорум, ( Д. Шарифӣ ва А. Шарипов ),  се нафар доктор Phd – и курси сеюм  (А. Шукурзода, О.Муҳаммадхон, Д.Самеъулло), чор нафар доктор Phd- и соли дуюм (Ю.АЮсупов, Ф.Ҷ. Қаландаров,  М.Б.Саъдулозода, Б. Аламхон),  ду нафар доктор Phd –и соли аввал (Муслеҳ Абдул Шабир, Нури Муҳаммад Довуд) ба кори илмӣ машғуланд.

      Қайд намудан ба маврид аст, ки айни ҳол 21-нафар магистрони соли аввал ва  15-нафар магистрони соли дуввум дар назди кафедра ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

          Кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ дар мавзӯи «Асосҳои назариявӣ ва амалии дипломатия ва муносибатҳои байналхалқии муосир» (Роҳбари илмии мавзӯъ проф. Нуриддинов Р.Ш.) тадқиқотҳои худро ба роҳ монданд. Мавзӯи илмӣ аз 8 фасл иборат аст:

Фасли якум: Хусусиятҳои дипломатияи муосир. – иҷрокунанда профессор Р.Ш. Нуриддинов .

  • марҳилаи панҷум Ҷамъбаст ва натиҷагирии тадқиқот;

Фасли дуввум: Равобити Тоҷикистон бо кишварҳои ҳамҷавори Шарқи Миёна ва Осиёи Ҷанубӣ дар оғози асри XXI..– иҷрокунанда, профессор Н.М. Мирзоев

  • марҳилаи панҷум Ҷамъбаст ва натиҷагирии тадқиқот;

Фасли сеюм: Тоҷикистон дар низоми навини равобити байналмилалӣ.- иҷрокунанда дотсент Х. Д. Самиев

  • марҳилаи панҷум «Ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо кишварҳои минтақа дар масоили бозсозии пасазнизо дар Афғонистон”;

          Фасли IV: Масоили амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он дар шароити таносухи (трансформатсия) ҷомеа. – иҷрокунанда, дотсент П.А Маҳмадзода.

           -марҳидаи панҷум Ҷамъбаст ва натиҷагирии тадқиқот;  

Фасли панҷум: Масоили таъмини суботи минтақавӣ дар стратегияи сиёсати хориҷии кишварҳои абарқудрат дар Осиёи Марказӣ. – иҷрокунанда н.и.т., дотсент Ф.Н. Салимов

  • марҳилаи панҷум; «Масоил ва дурнамои таъмин ва ҳифзи суботи минтақавӣ дар Осиёи Марказӣ”

Фасли шашум: Ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ЮНЕСКО – иҷрокунанда муаллими калон С.Х. Ҷаъфаров

  • марҳилаи панҷум. Ҷамъбаст ва хулосабарории тадқиқот;

Фасли ҳафтум: Ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо дар даврони истиқлолият – иҷрокунанда ассистент Б.С.Басиров.

  • Марҳилаи панҷум «Самтҳои улувиятноки ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо дар асри XXI »;

Фасли ҳаштум: “Ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо кишварҳои Осиёи Марказӣ дар мубориза алайҳи ифротгароии сиёсӣ” – иҷрокунанда ассистент Ф.А. Ғайратова

          Марҳилаи панҷум Ҷамъбаст ва натиҷагирии тадқиқот

Кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ бо мақсади иҷрои «Консепсияи таҳияи барномҳои таълимӣ, китобҳои дарсӣ, ва дастурҳои таълимию методии насли нав аз фанҳои таълимии бахшҳои гуманнитарӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва табиатшиносию риёзӣ барои муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» фаъолияти илмӣ таълимӣ ва методиро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монда аст. Бо мақсади баланд бардоштани сатҳу сифати омода намудани барномаҳои таълимӣ, китобҳои дарсӣ, дастурҳои методӣ, воситаҳои таълимӣ ва дигар маводҳои ёрирасон кафедра фаъолияти худро ҷоннок намуда, дар ин самт ба як қатор дастовардҳо ноил гардидааст. Кафедра ба хубӣ дарк менамояд, ки таҳияи барномаҳои таълимӣ, китобҳои дарсӣ ва дастурҳои таълимию методии насли нав барои тайёр намудани мутахассисони ҷавобгӯи талаботи бозори меҳнати миллӣ ва минтақавӣ шарти зарурӣ ба шумор меравад.

Дар кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ дар бахши бакалвриат, магистратура ва докторантура миқдори фанҳои ҳатмӣ 18 ва курсҳои махсус 13 – торо дар бар мегиранд, ки аз тарафи омӯзгорони унвондори пуртаҷриба ва ҷавони фаъолу болаёқат дар сатҳи зарурӣ дарс дода мешаванд.

Дар кафедраи муносибатҳои байналхалқӣ тамоми фанҳои таълимӣ бо барномаҳои дарсӣ ва силлабусҳо таъмин буда, онҳо ҳамасола то оғози соли таҳсил омода гардида, аз ҷониби мудири кафедра, Шӯрои илмӣ – методӣ ва декани факултет тасдиқ мегарданд.

Бояд қайд кард, ки барномаҳои дарсии ихтисос, ки аз тарафи омӯзгорон омода мегарданд, ба меъёрҳои стандартии аз тарафи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқшуда пурра  ҷавобгӯ мебошанд. Дар кафедра феҳрасти китобҳои дарсӣ ва дигар маводҳо таълимӣ мавҷуд мебошад.

Кафедра кӯшиш мекунад фанҳои ихтисосии таълимиро, (бо забонҳои тоҷикӣ русӣ ва англисӣ) бо китобҳои дарсӣ ва дигар маводу барномаҳои таълимию методӣ  таъмин намоянд. Қайд кардан ба маврид аст, ки дар кафедра шумораи назарраси китобҳои дарсӣ аз фанҳои тахассусии муносибатҳои байналхалқӣ ба тариқи зайл пешниҳод шудаанд:

  –  Таърихи муносибатхои байналхалкӣ -Мирзоев Н., Гулҷонов М.   Душанбе: «Эр-граф», 2010., тоҷикӣ 248 с., 15.5 ҷузъи чопӣ.

–  Муқаддимаи фанни равобити байналмиллал -Самиев Х.Д.,  Муҳиддинов Т. Душанбе: «Истеъдод», 2011., тоҷикӣ176 с., ҷузъи  чопӣ.

–  Гуфторҳо дар бораи равобити байналмиллал ,Самиев Х.Д., Муҳиддинов Т. Душанбе: ҶДММ «Оламидониш», 2014., тоҷикӣ 251 с., 15.6 ҷузъи чопӣ.

–  Фаъолияти иттилооти тахлили дар муносибатхои байналхалкӣ, Нуриддинов  Р.Ш., Демидов В.В., Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр-граф», 2016., тоҷикӣ. 496 с., 31 ҷузъи чопӣ

–  Назарияи муносибатхои байналхалкӣ, Нуриддинов Р.Ш., Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр-граф», 2018., тоҷикӣ. 330 с., 20.6  ҷузъи чопӣ.

–  Геополитика, Нуриддинов Р.Ш., Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр граф», 2016., русӣ. 352с., 22 ҷузъи чопӣ.

–  Дипломатия , Нуриддинов Р.Ш., Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр- граф», 2017., тоҷикӣ. 576с., 36  ҷузъи чопӣ.

–  Сиёсати ҷаҳонӣ, Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр-граф», 2017., русӣ. 352  с., 22 ҷузъи чопӣ.

 –  Сотсиологияи муносибатҳои равобити байналмиллал, Самиев. Х.Д. Душанбе: Матбаи ДМТ, 2018., тоҷикӣ 185с., 11,75 ҷузъи чопӣ.

Хадамоти дипломатии Ҷуҳурии Тоҷикистон ва кишварҳои хориҷӣ/ Нуриддинов Р.Ш., Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр-  граф», 2017., тоҷикӣ. 576с., 36  ҷузъи чопӣ.

– Суҳбатҳои дипломатӣ, Нуриддинов П.Р. Душанбе: «Эр-  граф», 2018., тоҷикӣ. 226с., 36  ҷузъи чопӣ.

Кафедраи Муносибатҳоли байнал­хал­қӣ ба хотири беҳбуди сатҳи омӯзиш бо муассисаҳои давлатӣ ва илмии ҷумҳурӣ – Вазорати корҳои хо­ри­ҷаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Дастгоҳи иҷроияи Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мар­кази тадқиқоти стратегии назди Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Институти Омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, Китобхонаи марказии илмии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон  ҳамкории судмандро ба роҳ монда кор­мандони ин муассисотро ба хондани курсҳои махсус даъват мекунад.

Дар назди кафедра ҳамчунин маҳфили «Таҳлилгарони ҷавон» амал мекунад, ки роҳбари маҳфилро асситенти кафедра Ҳ.Т.Мирзоев бар уҳда дорад. 28 аъзои маҳфил пайваста  дар ҳаёти иҷтимоӣ ва илмии факултет ва донишгоҳ фаъолият чашм­рас доранд. Ба хусус, дар ҳамоишҳои ин маҳфил кормандони масъули Дастгоҳи иҷроияи назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати корҳои хориҷӣ, вазоратҳо ва муассисаҳои дав­ла­тӣ, сафирони намояндагиҳои дипло­ма­тии мустақар дар пойтахти кишвар ва соз­монҳои байналхалқӣ ширкат меку­нанд, ки сатҳу савияи донишомӯзон ва эъ­тибори  кафедраро боло бурда­аст.