Кафедраи дипломатия ва сиёсати хориҷии ҶТ

Кафедраи дипломатия ва сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон 06. 02. 2017 дар назди факултети муносибатҳои байналхалқии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  таъсис ёфтааст.

Мудири кафедра н.и.т., дотсент Салимов Фаррух Насимович мебошад.

Дар кафедра профессорон Н.М.Мирзоев ва Ҷ.Л.Латифов, дотсентон д.и.с. П.А.Муҳаммадзода, н.и.т. А.Н.Шарипов, н.и.ф. М.Шаҳидӣ, н.и.с. Ш.Ризоён, н.и.т. С.Ҷаъфаров, ассистентҳо Анвари Сафарӣ, Фарзонаи Шамсиддин, эдвайзер (мушовири академӣ) Фатона Ғафорзода ва лаборант Гулнисо Бутаева ба фаъолияти таълимӣ, илмӣ ва методӣ машғул мебошанд.

Ба фаъолияти таълимӣ ва илмиву амалии кафедра, шахсиятҳои шинохтаи сиёсиву ҷамъиятӣ, олимони маъруф, кормандони муассисаҳои давлатӣ, коршиносону мутахассисон ҷалб гардидаанд. Аз он ҷумла ҳамкорони дохилии кафедра дар ин солҳо декани факултети муносибатҳои байналхалқӣ дотсент Самиев Х.Д., мудири шуъбаи таърихи адабиёти Институти  забон ва адабиёти ба номи А.Рӯдакии АМИ, собиқ муовини вазири корҳои хориҷии ҶТ (рутбаи Фиристодаи фавқулода ва мухтор), д.и.ф., профессор Сатторзода А., собиқ муовини вазири корҳои хориҷии ҶТ (рутбаи Сафири фавқулода ва мухтор) н.и.ф., дотсент Мирзоев Ғуломҷон, Сардори раёсати пешбурди фаъолияти сармоягузории Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Тоҷикистон Изатулло Нуруллозода, сардори раёсати ҳуқуқи Сарраёсати робитаҳои байналхалқии ҳарбии Вазорати мудофиаи ҶТ Зайдуло Тағозода, муовини сардори раёсати Осиё ва Африқои ВКХ Абдураҳмонов Маъруф ва дигарон мебошанд.

Фаъолияти кафедра ба омода намудани мутахассисони рақобатпазири соҳаи дипломатия ва сиёсати хориҷӣ, тарбияи донишҷӯён дар рӯҳияи дарк ва таъмини манфиатҳои миллӣ, ҳифзи асолат ва арзишҳои милливу фарҳангии тоҷикону тоҷикистониён ба хотири муаррифии арзандаи он дар арсаи ҷаҳонӣ равона шудааст.

Устодони кафедра дар таълим ва тарбияи мутахассисони ихтисоси 23010100 – «муносибатҳои  байналхалқӣ», 23010102 – «фаъолияти иттилоотӣ-таҳлилӣ», 23010006 – «минтақашиносии хориҷӣ» дар зинаи бакалавр ва магистратура фаъолона иштирок менамоянд.

Кафедра имрӯз аз рӯи тахассуси “23010101- сиёсати берунӣ ва дипломатия” (зинаи бакалавриат) ва “23010101-дипломатия ва сиёсати беруна” (зинаи магистратура) мутахассисонро таълиму тарбия намуда истодааст.

Вобаста ба касби худ донишҷӯён дар сатҳи бакалавриат ва магистратура донишҳои тахассусь ва ёрирасонро аз бар менамояд, ки ба хатмкунандагони ин ихтисос имкони иҷрои вазифаҳои реферант, мушовир дар ин соҳа, тарҷумон (тарҷумон-реферант) бо забони (забонҳои) минтақаи омӯзиш (гурӯҳи кишварҳо ва ё кишвари алоҳида)–ро ҳангоми кор дар мақомотҳои давлатӣ, сиёсати хориҷӣ, намояндагии дипломатӣ ва да назди созмонҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон фароҳам меорад.

Аз соли 2019 дар назди кафедра Маркази коршиносӣ ва таҳлилии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият мекунад, ки доираи васеи корҳо ва тадқиқотҳоро оид ба ҷанбаҳои муҳими сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ, амният ва ғайра анҷом медиҳад.

Дар назди кафедра ҷамъияти илмии донишҷӯёни “Клуби дипломатҳои ҷавон” амал мекунад. Роҳбари Клуб ассистенти кафедра Анвари Сафари мебошад. Ҳамаи хоҳишмандоне, ки ба масъалаҳои муносибатҳои байналмилалӣ, дипломатия ва сиёсати хориҷӣ таваҷҷӯҳ доранд ё мехоҳанд аз рӯи ихтисоси интихобкарда дониши иловагӣ гирад, метавонад узви Клуб шавад. Аъзоёни асосии Клуб донишҷӯёни ихтисосҳои “сиёсати хориҷӣ ва дипломатия”, “муносибатҳои байналмилалӣ”, “минтақашиносии хориҷӣ” ва “фаъолияти иттилоотӣ ва таҳлилӣ” мебошанд.

Кафедра дар лоиҳаҳои илмӣ ва тадқиқотии хусусияти ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ фаъолона ширкат меварзад. Имрӯз, кафедра лоиҳаи байналмилалии GCRF COMPASS (Такмили фарогирии тавонмандӣ дар ҳамсоягии Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ: ҳамгироии таҳқиқотӣ, идоракунии таъсир ва ҷамоаҳои устувор) -ро амалӣ менамояд, ки олимони донишгоҳҳои Кент ва Кембриҷ (Бритониё), Донишгоҳи давлатии Беларус, Академияи дипломатии Озарбойҷон, Донишгоҳи Иқтисоди Ҷаҳонӣ ва Дипломатия (Узбекистон)-ро муттаҳид мекунад.

Дар таъмини самти амалии раванди таълим ва гузаронидани таҳқиқоти илмӣ, кафедра бо Вазорати корҳои хориҷӣ ва дигар мақомоти давлатӣ ва муассисаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, бо намояндагиҳои дипломатии кишварҳои хориҷӣ, марказҳои коршиносӣ-таҳлилӣ ва илмӣ, намояндагии ташкилотҳои байналмилалӣ, ташкилотҳои байналмилалии ғайриҳукуматӣ, ширкатҳои хусусии ватанӣ ва хориҷӣ фаъолона ҳамкорӣ мекунад.

Дастовардҳои кафедраро метавон ба таври зайл номбар намуд:

  • Ташкил намудани магистратура аз Рӯи ихтисоси дипломатия ва сиёсати хориҷӣ. Имрӯз аз ҷониби кафедра кӯшиш барои ташкил намудани бакалавриат аз рӯи ин ихтисос карда шуда истодааст. Дар нақша аст, ки дар соли таҳсили 2020-2021 аввалин донишҷӯёни бакалавр аз рӯи ин ихтисос қабул мегарданд.
  • Нашри китобҳои дарсӣ, монографияҳо, васоити таълимӣ аз он ҷумла:
    1. Абдунаби Сатторзода. Актуальные проблемы внешней политики Таджикистана ( Многовекторность в действии)
    2. Латифов Ҷ.Л. Государства Центральной Азии и Южного Кавказа в геополитических интересах Исламской Республики Иран. (Монография). Душанбе, 2018:Издание РТСУ.-169 с.
    3. Махмадов П.А. Информационная безопасность в системе национальной безопасности государств Центральной Азии. – Душанбе: Дониш, 2018.,- 5,5 п.л. (Учеб. Пособие для студентов).
    4. Махмадов П.А. Информационная безопасность в системе политической коммуникации: состояние и приоритеты обеспечения. (на материалах государств Центральной Азии) – Душанбе: Дониш , 2017. – 14,4 п. л. (Монография)
    5. Махмадов П.А., Шарипов А. Хадамоти дипломатии кишварҳои хориҷӣ, китоби дарсӣ. Душанбе, 2018, 414 с.
    6. Мухаммадзода П.А. Таджикистан и Китай: от исторической дружбы к стратегическому партнерству. – Душанбе: ЭР-Граф, 2019, – 392 с.  (на русском и китайском яз.)
    7. Ризоён Ш. Монография «Национальные интересы во внешней политике Республики Таджикистан». Дар чоп
    8. Салимов Ф.Н. Культурная дипломатия. Учебник. / Ф.Н. Салимов. – Душанбе: Истеъдод, 2019, 168 с.
    9. Салимов Ф.Н. Основы военной дипломатии. Учебник. / Х.Д.Самиев, Ф.Н.Салимов. – Душанбе: Истеъдод, 2019. 248 с.
    10. Шарипов А. Хадамоти дипломатии кишварҳои хориҷӣ, китоби дарсӣ. (дар ҳаммуаллифӣ) Душанбе, 2018, 414 с.
    11. Шарипов А.Н. Моделҳои муваффақи Шарқ. Воситаи таълим, Душанбе: Сармад- Компания, 2017. 156 с.
  • Дар ин муддат аз ҷониби устодони кафедра Мирзоев Н.М., Латифов Ҷ.Л., Салимов Ф.Н., Шарифов А.Н., Ҷаъфаров С., А.Сафарӣ, Ф.Шамсиддин, Муҳаммадзода П.А., Ш.Ризоён, М.Шаҳидӣ шумораи назарраси мақолаҳои илмӣ дар маҷаллаҳои тақризшавандаи КОА ФР ва ҶТ нашр гаштанд. Шумораи умумии мақолаҳои нашргаштаи устодон дар муддат беш аз 60 адад мебошад.
  •  Устодони кафедра ба таври фаъол дар омӯзиш, таҳлил ва баҳодиҳии таҳқиқотҳои олимони ҷавон, махсусан рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ, ки барои дифоъ ба шӯроҳои дифои Ихтисоси  07.00.15- таърихи муносибатҳои байналхалқӣ ва сиёсати хориҷӣ  (илмҳои таърих) КОА Федератсияи Россия ва 07.00.15- таърихи муносибатҳои байналхалқӣ ва сиёсати хориҷӣ  (илмҳои таърих) КОА Ҷумҳӯрии Ттоҷикистон саҳми худро мегузаронанд. Аз он ҷумла дар солҳои 2018-2019 устодони кафедра ба беш аз 16 рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ тақриз навиштанд.
  •  Такмили ихтисос ва курсҳои омӯзишӣ. Боло бурдани савияи дониш, малакаи касбӣ ва такмили ихтисоси омӯзгорони кафедра яке вазифаҳои муҳим ба ҳисоб меравад. Устодони кафедра, новобаста аз синну сол, таҷрибаи корӣ ба барномаҳои гуногуни такмили ихтисос фаро гирифта шудаанд, ки дар шакли инфиродӣ (Масалан, Салимов Ф.Н. Курси «Практический курс для бухгалтеров», Тренинг «Финансы для нефинансистов: продвинутый курс», “Самоменеджмент и саморегуляция для руководителя». (ш.Красногорск, Федератсияи Россия) ва чи дастаҷамъона (Салимов Ф.Н., Шарипов А.Н., М.Диловаршо, А.Сафари. Курси пурраи таҳсил дар Донишкадаи такмили ихтисоси  омӯзгорони муассисаҳои таҳсилоти олии касбии назди ДМТ аз рӯи ихтисоси «муносибатҳои байналхалқӣ ва дипломатия». 17.12.2018-22.01.2019) ба роҳ монда шудааст.
  • Бо мувофиқа бо Раёсати Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Вазорату идораҳои дахлдори давлатӣ ба роҳ мондани лексияҳо, таҳлилҳои вазъият дар шаҳру навоҳии Ҷумҳурӣ (Ризоён Ш.Ш. Лексия дар мавзуи “Дарки манфиатҳои миллӣ аз дидгоҳи равандҳо ва падидаҳои замони муосир” дар доираи “Нақшаи амалҳо оид ба ташкили вохуриву мулоқотҳо ва гузаронидани машғулиятҳои назариявӣ бо ҳайати шахсии СИҶҶ Вазорати адлияи ҶТ дар нимсолаи аввали соли 2019, бо мақсади баланд бардоштани сатҳи дониши касбӣ, фарҳангӣ, ҳуқуқӣ, огоҳонӣ аз хатарҳои экстремизм ва терроризм ва омузиши роҳу усулҳои таъсиррасонии тарбиявӣ; Лексия дар мавзуи “Масъалаҳои актуалии пешгирии ифротгароӣ дар Тоҷикистон” барои ҳайати шахсии дастгоҳи марказии СИҶҶ Вазорати адлияи ҶТ; Лекция на тему: «Экспертная аналитика для принятия решений» // Школа аналитики cabar.asia -Программа молодых аналитиков 2.0. (г.Алматы, 15-21 апреля 2019); Лексия дар мавзуи “Таҳлилнависӣ дар Тоҷикистон” дар Семинари илмии Мафҳили “Эҷод”-и Институти омузиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АИ ҶТ ва факултаи муносибатҳои байналмилалии ДМТ, 20.04.2019; ва ғайраҳо.
  • Сарфароз гардидани устодони кафедра ба мукофотҳо, ифтихорномаҳо, сипосномаҳо: Муҳаммадзода П.А. Дипломи дараҷаи илмии доктори илмҳои сиёсӣ (ш. Москва, бо фармони КОА Вазорати илм ва маорифи Федератсияи Россия №5/нк-9 аз 15 январи 2019) ва Дипломи унвони илмии дотсент аз рӯи ихтисоси “сиёсатшиносӣ» (ш. Душанбе, бо фармони Раиси КОА назди Президенти ҶТ №142/уи аз 14 июн 2019), Шарипов А.Н. Дипломи унвони илмии дотсент аз рӯи ихтисоси “муносибатҳои байналхалқӣ”, Салимов Ф.Н. Аълочии маориф ва илми ҶТ ва Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
  • Устодони кафедра ба таври васеъ  ба кори КОА Вазорати маориф ва илми ҶТ ба сифати Раиси КОА ё аъзоёни он дар мактабҳои олии кишвар ҷалб мегарданд. Аз он ҷумла, Шарипов А.Н. ба сифати Раиси имтиҳонҳои давлатии ДДК Кулоб ба номи Рудакӣ, дар ихтисосҳои факултети таърих, ҳуқуқ ва муносибатҳои байналмилалӣ, магистрҳои ихтисоси сиёсати хориҷӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ дар Донишкадаи омӯзиши масъалаҳои Осиё ва Аврупо дар назди АИ ҶТ, Салимов Ф.Н. аъзои комиссияи аттестатсионии хатми ихтисоси муносибатҳои байналхалқӣ ва минтақашиносии хориҷии факултети муносибатҳои байналхалқӣ, аъзои комиссияи аттестатсионии давлатии гуруҳҳои рӯзона ва ғоибонаи факултети идора ва технологияҳои иттилоотӣ аз рӯи тахассуси 080200.62 «менеджмент»-и Донишгоҳи Славянии Тоҷикистону Русия ва ғайра…
  • Устодони кафедраберун аз донишгоҳ дар фаъолияти варзишӣ, эҳсонкорӣ, дастгирии наврасону варзишгарон низ фаъол мебошанд. Барои ин фаъолият ба устодони кафедра диплому грамотаҳо аз ҷониби муассисаҳои давлативу ғайридавлатӣ тақдим гаштаанд (Салимов Ф.Н. Сипоснома аз ҶДММ «Империяи Дониш» барои дастгирии баргузории олимпиадаи байналхалқии «GeniusKid Asia -2018», сипосномаи Раиси Федератсияи ғайрикасбии якзарбаҳои шарқии «UNIFIGHT», Ифтихорнома «Барои фаъолияти пурмаҳсулу самаранок дар тарбияи мутахассисони ҷавон ва иштироки фаъолона дар Фестивали Ҷумҳуриявии эҷодии меъморон, дизайнерон ва рассомони ҷавон ба муносибати Соли ҷавонон ва 55 солагии омӯзиши касби меъморӣ дар Тоҷикистон», Ҷаъфаров С.Х. Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Шаҳиди М. Ифтихорномаи ЮНЕСКО, ВКХ ҶТ, Душанбе.
  • Кафедра масъули татбиқ ва амалисозии аҳдофи Лоиҳаи байналмиллалии GCRF COMPASS – Бунёди иқтидори мукаммали ҷомеа дар ҳамсоягии Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ: ҳамгироии пажуҳишҳо, идораи таъсир ва ҷомеаҳои пойдор (Comprehensive Capacity-Building in the Eastern Neighbourhood and Central Asia: research integration, impact governance & sustainable communities) буда дар доираи фаъолияти хеш ҳамкориҳои судмандро бо Донишгоҳҳои Кент ва Кембриджи Британияи Кабир, Донишгоҳи давлатии Белорус, Академияи дипломатии Озарбойҷон, Донишгоҳи иқтисоди ҷаҳонӣ ва дипломатияи Тошкент ба роҳ мондааст. Дар доираи фаъолияти Лоиҳа, конфренсияи байналмиллалӣ таҳти унвони “Тоҷикистон ва дипломатияи фарҳангӣ дар Осиёи Марказӣ ва Авруосиё” (сентябри соли 2019) бо даъват намудани меҳмонони олирутба (сафирону намояндагони кишварҳову созмонҳои байналмиллалӣ), олимони соҳа аз кишварҳои дуру наздик баргузор гардид. Ҳамчунин тавассути ин Лоиҳа устодону олимони ҷавони факултет ва кафедра дар чорабиниҳои илмиву  маъракаҳои таҳсилотӣ дар ш.Минск, ш.Боку, ш.Тошкент, ш.Самарқанд ва ғайраҳо ширкат намуданд.
  • Устодони кафедра дар омода намудани маводҳои таҳлилӣ доир ба масоили мубрами сиёсати дохиливу хориҷӣ, вазъи минтақавиву глобалӣ барои Вазорату идораҳои давлатӣ ва донишгоҳ фаъолона сафарбар мегарданд. Дар ин ҷода устодони кафедра Латифов Ҷ.Л. ва Ш.Ризоён ниҳоят фаъоланд (Латифов Ҷ.Л. Омилҳое, ки ба зарурияти рушди робитаҳои байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Исломии Эрон далолат менамоянд; Оид ба қалбакисозии тафсири акти террористӣ нисбати сайёҳони хориҷӣ дар Данғара аз ҷониби баъзе воқеанигорони рус; Оид ба тарҳрезии стратегияи нави Шарқии Иттиҳоди Аврупо барои лоиҳаи COMPASS ва ғайраҳо).